Laurierstraat 208-210 
Adres: Laurierstraat 208-210
Oud adres: 208: EE538, wijk 39, klein nr. 90, kadaster E1247, verponding 1831
210: EE537, wijk 39, klein nr. 91, kadaster E1248, verponding 1830
Gebouwtype: Woonhuis
Geveltype: Klokgevel
Bouwstijl:
Traditionalisme
Bouwjaar: 1934
(5 afbeeldingen)
Van Houtenpanden: top 38, afkomstig van zelfde locatie, gesloopt in 1933, twee 18de-eeuwse klokgeveltoppen; bovenin is het jaartal 1934 aangebracht. Ondanks de twee toppen gaat het om één (samengevoegd) pand. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de onderpui van het linkerdeel met een tweetal deuren, terwijl het rechterdeur geen enkele ingang meer heeft.
In oorsprong twee oudere panden, na sloop als één geheel herbouwd, met twee historiserende klokgevels met oude zandstenen afdekkingen. Het pand werd in 1970 beschermd onder de Monumentenwet 1961, maar daarbij was het nog opgevat als twee afzonderlijke panden en werd het pand op nr. 208 ingeschreven met een eigen monumentnummer 3260. Bij besluit van 11 augustus 2023 is gebleken dat het hier om een overbodig rijksmonumentnummer gaat en is dit nummer afgevoerd uit het rijksmonumentenregister. De reden tot afvoeren van dit monumentnummer wordt verwoord in het besluit d.d. 11 augustus 2023, zaaknr. 1396892: "Ik heb vastgesteld dat het rijksmonument eveneens onder nummer 3261 geregistreerd staat. Er is sprake van twee voormalige huizen die in de jaren 1930 vernieuwd en samengevoegd zijn. Het nieuwe pand met een benedenwoning en twee bovenwoningen werd voorzien van twee klokgevels met zandstenen afdekkingen. Uit plattegrondtekeningen wordt duidelijk dat de oorspronkelijk gescheiden plattegronden na deze verbouwing nauw met elkaar versmolten zijn en er een gedeelde kapconstructie is. De voordeuren van zowel Laurierstraat 208 als 210 zijn beide gelegen binnen de contouren van oorspronkelijk Laurierstraat 210. Voor de aanwijzing in 1970 is al sprake van 1 onroerende zaak en het pand is destijds dan ook ten onrechte onder twee monumentnummers, te weten 3260 en 3261, in het rijksmonumentenregister ingeschreven. Daarom wordt één van monumentnummers, zijnde 3260 opgeheven. Het rijksmonument aan Laurierstraat 208 en 210 blijft beschermd onder monumentnummer 3261." De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) schrijft als verdere toelichting op haar website dat het pand "van belang (is) als voorbeeld van vroege, vooroorlogse monumentenzorg toen van bescherming nog geen sprake was. Het getuigt van een streven om tot behoud van het karakteristieke stadsgezicht te komen in een traditie van ambachtelijk bouwen en herbouwen." Dit betekent dat de zgn. Vanwege-bescherming (dat het pand alleen een monument is vanwege de herplaatste geveltop) niet langer wordt gevolgd: het gehele pand is beschermd, niet alleen de herplaatste geveltop. Hierover was al jurisprudentie ontstaan in de kwestie van de sloop van Rozenstraat 72, die door de VVAB werd aangevochten. Maar de tekst op de website van de RCE toont ook aan dat de Van Houtenpanden inmiddels als te behouden panden worden beschouwd, niet alleen vanwege de herplaatste geveltop, maar als traditionele architectuur uit de vooroorlogse periode.
Gebruikte literatuur:
- Vincent van Rossem. 'Moderne architectuur in de schaduw van het modernisme.' Bulletin KNOB 2008-4: p. 138-146
- Walther Schoonenberg. 'De Van Houtenmonumenten. Een reconstructie van de werkwijze van bouwinspecteur Eelke van Houten (1872-1970).' Bulletin KNOB 2012-4: p. 221-231
- https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Monumenten/3260
Monumentenstatus: RM
Monumentennummer: 3261
Adres: Laurierstraat 208-210
Adressen: Laurierstraat 208-210
Inschrijvingsdatum: 01-07-1970
Redengevende omschrijving: Huis, vanwege de zandstenen afdekkingen van de klokvormige top (3e kwart 18e eeuw).
RM = Rijksmonument. Rijksmonumenten zijn gebouwen of andere objecten die van nationaal belang zijn. Bijvoorbeeld door hun schoonheid of door de geschiedenis van het pand voor Nederland. Nederland telt bijna 62.000 rijksmonumenten. Daarvan bevinden zich 6.635 in de Amsterdamse binnenstad (op 1 januari 2017). Vrijwel alle beschermde rijksmonumenten zijn geregistreerd in 1970.
GM = Gemeentelijk monument. Sommige panden hebben een bijzondere betekenis voor een stad, dorp of regio. In dat geval kan de gemeente zo'n pand op de gemeentelijke monumentenlijst plaatsen. In de Amsterdamse binnenstad bevinden zich 1.193 door de gemeente Amsterdam beschermde monumenten (op 1 januari 2017).
Redengevende omschrijving = Een beschrijving van de belangrijkste uiterlijke kenmerken van het object op het moment van opname op de monumentenlijst. De redengevende omschrijving heeft de status van juridisch document en geeft de reden aan waarom het object is geplaatst op de monumentenlijst. Meer informatie: cultureelerfgoed.nl.
Klik op de tabs voor informatie over dit object. Klik op adres voor een plaatsaanduiding.
Laatste wijziging: mei 2026