Home Binnenstad Objecten Afbeeldingen Berichten Contact

Oudezijds Voorburgwal 237

  1. Identificatie
  2. Beschrijving
  3. Literatuur
  4. Register
  5. Afbeeldingen
  6. Google Maps

Adres: Oudezijds Voorburgwal 237
Oud adres: B27, wijk 9, klein nr. 7, kadaster G1533, verponding 2489
Postcode: 1012EZ
Gebouwtype: Woonhuis
Geveltype: Lijstgevel
Bouwstijl: Lodewijk XIV
Bouwjaar: 1736
Architect: Jan van Logteren
Opdrachtgever: De Vicq-De Steur

(15 afbeeldingen)

Huis in 1600 al bekend, in 1736 ingrijpend verbouwd, lijst in Lodewijk XIV-stijl met twee consoles, attiek met open balustrade en gesloten middenverhoging met schubmotief en bekroond door alliantiewapen De Vicq-De Steur met kroon, jaartal in lambrequins onder lijst. Interieur: fraaie stucwerkgang met reliŽfs van vier werelddelen en vier elementen en alliantiewapen boven deur naar zaal (goed voorbeeld), toegeschreven aan Jan van Logteren.

Dit huis is al in 1600 bekend, maar is in 1736 ingrijpend verbouwd. De fraaie lijstgevel in Lodewijk XIV stijl heeft een rechte kroonlijst met twee consoles, daarboven een attiek met een open balustrade en een gesloten middenverhoging met schubmotief en bekroond door het alliantiewapen De Vicq-De Steur met kroon. Onder de lijst is in lamberkijn het bouwjaar 1736 aangebracht. De statige gevel, drie ramen breed met naar boven toe lagere verdiepingen, is vrij sober maar goed geproportioneerd. De enige versieringen zijn aan de top te vinden.

In het interieur valt vooral een bijzonder fraaie stucwerk-gang op. Deze gang is een goed voorbeeld van een gang in de Lodewijk XIV-stijl. Bij een huis op een gewoon kavel (drie ramen breed) is de gang (en dus ook de ingang en de stoep) altijd aan de linker- of rechterzijde van het huis. Om het huis groter te laten lijken dan het in werkelijkheid is, worden aan de kant van de bouwmuur schijndeuren gemaakt. In Oudezijds Voorburgwal 237 zijn deze schijndeuren in stuc uitgevoerd, maar in sommige huizen (zoals Herengracht 284) zijn de schijndeuren van hout. Boven de (schijn)deuren zijn reliŽfs aangebracht die de vier elementen (Aarde, Vuur, Lucht en Water) en de vier werelddelen (Europa, Azie, Afrika en Amerika) uitbeelden. Boven de deur naar de Zaal is hetzelfde alliantiewapen aangebracht als bovenop de gevel. Ook de houten trapbaluster is bijzonder fraai.

OZ Voorburgwal 237 is evenals zijn buren een standaard drie-raamsbreed huis en kan goed dienen als een voorbeeld van het gewone Amsterdamse grachtenhuis, met een ingang aan ťťn zijde waarachter de gang loopt, langs een voor- en achterkamer, naar het achterhuis met de representatieve Zaal. Echter, het kavel van dit grachtenhuis loopt door tot aan de OZ Achterburgwal, waar een restant van een achterhuis staat dat vermoedelijk een dwarshuis is geweest (OZ Achterburgwal 206A). Vanaf de gracht daar is te zien dat de achtergevel van het voorhuis aan de Voorburgwal een tuitgevel heeft. Het achterhuis en daarmee ook de zaal is niet meer in de oorspronkelijke toestand aanwezig.

  • P.M. Fischer. Ignatius en Jan van Logteren. Alphen aan de Rijn, 2005: p. 405-410
  • Carla Rogge. 'De gang van Oudezijds Voorburgwal 237.' Binnenstad 113 (febr. 1989)
  • H.J. Zantkuijl. Bouwen in Amsterdam. Amsterdam, 1993: p. 148, 458, 518
  • Bewaard in het hart, een selectie van 63 Amsterdamse woon- en pakhuizen uit de periode van 1450 tot 1825 gekozen uit een totaal van 650 percelen die tijdens de eerste tien jaar van het gemeentelijk Bureau Monumentenzorg zijn gerestaureerd (1953-1963). Amsterdam, 1965: p. 112

Monumentenstatus: RM
Monumentennummer: 6092
Adres: Oudezijds Voorburgwal 237
Adressen: Oudezijds Voorburgwal 237 A B C
Inschrijvingsdatum: 13-10-1970
Redengevende omschrijving: Pand met gevel onder zandstenen lijst met consoles en triglyfen waarop een rijk gebeeldhouwde attiek (1736). Versierde stoep uit de bouwtijd waarop 3 Louis XIV flesbalusters. Empire roedenverdeling en deurkalf.

RM = Rijksmonument. Rijksmonumenten zijn gebouwen of andere objecten die van nationaal belang zijn. Bijvoorbeeld door hun schoonheid of door de geschiedenis van het pand voor Nederland. Nederland telt bijna 62.000 rijksmonumenten. Daarvan bevinden zich 6.635 in de Amsterdamse binnenstad (op 1 januari 2017). Vrijwel alle beschermde rijksmonumenten zijn geregistreerd in 1970.
GM = Gemeentelijk monument. Sommige panden hebben een bijzondere betekenis voor een stad, dorp of regio. In dat geval kan de gemeente zo'n pand op de gemeentelijke monumentenlijst plaatsen. In de Amsterdamse binnenstad bevinden zich 1.193 door de gemeente Amsterdam beschermde monumenten (op 1 januari 2017).
Redengevende omschrijving = Een beschrijving van de belangrijkste uiterlijke kenmerken van het object op het moment van opname op de monumentenlijst. De redengevende omschrijving heeft de status van juridisch document en geeft de reden aan waarom het object is geplaatst op de monumentenlijst. Meer informatie: cultureelerfgoed.nl.

OZ Voorburgwal 237 (1736): voorgevel (© Walther Schoonenberg)
OZ Voorburgwal 237 (1736): voorgevel
Lijstgevel in Lodewijk XIV met open attiek met middenverhoging met gekroond alliantiewapen gemaakt door Jan van Logteren. Gedateerd. (© Walther Schoonenberg)
Lijstgevel in Lodewijk XIV met open attiek met middenverhoging met gekroond alliantiewapen gemaakt door Jan van Logteren. Gedateerd.
OZ Voorburgwal 237. Lijst met attiek met open balustrade en gesloten middenverhoging. (© Walther Schoonenberg)
OZ Voorburgwal 237. Lijst met attiek met open balustrade en gesloten middenverhoging.
Gang met marmer en stucwerk (© Walther Schoonenberg)
Gang met marmer en stucwerk
Gang met marmer en stucwerk (© Walther Schoonenberg)
Gang met marmer en stucwerk
Stucwerk met reliŽf aan het plafond van de gang (© Walther Schoonenberg)
Stucwerk met reliŽf aan het plafond van de gang
ReliŽf in stucwerk Lucht (in de serie Vier elementen) in de gang (© Walther Schoonenberg)
ReliŽf in stucwerk Lucht (in de serie Vier elementen) in de gang
Stucwerk met reliŽf Water (in de serie Vier elementen) in de gang (© Walther Schoonenberg)
Stucwerk met reliŽf Water (in de serie Vier elementen) in de gang
Stucwerk met reliŽf Vuur (in de serie Vier elementen) in de gang (© Walther Schoonenberg)
Stucwerk met reliŽf Vuur (in de serie Vier elementen) in de gang
Stucwerk met reliŽf Aarde (in de serie Vier elementen) in de gang (© Walther Schoonenberg)
Stucwerk met reliŽf Aarde (in de serie Vier elementen) in de gang
Gang met stucreliŽf met alliantiewapen boven de deur naar de Zaal (© Walther Schoonenberg)
Gang met stucreliŽf met alliantiewapen boven de deur naar de Zaal
Trapbaluster (beginbaluster) in de gang in Lodewijk XIV (© Walther Schoonenberg)
Trapbaluster (beginbaluster) in de gang in Lodewijk XIV
Alliantiewapen in stucwerk boven de deur naar de Zaal (© Walther Schoonenberg)
Alliantiewapen in stucwerk boven de deur naar de Zaal
OZ Voorburgwal 233, 235, 237, 239, 241, 243-245 (© Walther Schoonenberg)
OZ Voorburgwal 233, 235, 237, 239, 241, 243-245
Detail van een oude prent met de 17de-eeuwse trapgevels op nrs. 233-235 en 237 (ca. 1700)
Detail van een oude prent met de 17de-eeuwse trapgevels op nrs. 233-235 en 237 (ca. 1700)

Laatste wijziging: november 2021

[Over deze website]   [Contact opnemen]   [Inloggen]